AZETA obsługa klienta: [email protected] | 785070004

Niedobór żelaza: kiedy dziecku może go zabraknąć?


Niedobór żelaza: kiedy dziecku może go zabraknąć?

Prof. dr hab.  Algimantas Raugalė

Żelazo jest niezbędnym składnikiem hemoglobiny: jego brak sprawia, że w erytrocytach zmniejsza się jej ilość i dziecko zapada na anemię z powodu braku żelaza. Niedobór żelaza powoduje uszkodzenie komórek mózgowych dzieci w wieku poniżej 2 lat. Dzieci te gorzej uczą się w szkole, potrzebują dodatkowej pomocy pedagogicznej.

Niedobór żelaza w organizmie dziecka może powstać z następujących powodów:

  • jeśli z niedoborem żelaza zmaga się kobieta w ciąży, noworodek urodził się przedwcześnie, była ciąża mnoga;
  • jeśli niemowlęciu lub dziecku podaje się niewystarczającą ilość soków, owoców, warzyw, mięsa, jajek, gryki i ryżu;
  • w przypadku zwiększonego zapotrzebowania organizmu dziecka na żelazo, gdy dziecko bardzo szybko rośnie (w wieku do 2–3 lat) lub często choruje;
  • w przypadku zaburzenia przyswajania żelaza z przewodu pokarmowego, biegunki lub utraty dużej ilości żelaza z powodu inwazji robaków.

Zapasy żelaza u donoszonego i prawidłowo rosnącego dziecka, które dziecko gromadzi otrzymując je z organizmu matki przez łożysko, maleją w 3 miesiącu życia, a w 5–8 miesiącach znikają całkowicie, jeśli nie są uzupełniane. Zapasy żelaza u niedonoszonego dziecka całkowicie znikają w 3 miesiącu życia, ponieważ największa jego ilość trafia do płodu z organizmu matki w 28–32 tygodniu ciąży, do którego nie przebywa niedonoszone niemowlę. Wprawdzie dziecko otrzymuje je z żywnością, jednak udowodniono, że zostaje przyswojone nie więcej niż 10 proc. żelaza zawartego w dziennej dawce żywieniowej (z produktów mięsnych przyswaja się nie więcej niż 10 proc. żelaza w dziennej dawce żywieniowej, z produktów roślinnych – tylko 2–3 proc. zawartego w nich żelaza).

Profilaktykę niedoboru żelaza u dziecka należy rozpocząć jeszcze przed jego narodzinami. Dlatego zaleca się, aby kobiety w czasie pierwszej ciąży w drugiej jej połowie (a w czasie drugiej ciąży – od jej czwartego miesiąca) stosowały preparaty żelaza lub poliwitaminy zawierające żelazo. Kobietom w ciąży szczególnie zalecane są poliwitaminy z żelazem i kwasem foliowym, ponieważ kwas ten chroni płód przed wrodzonymi wadami centralnego układu nerwowego. W ramach profilaktyki proponuje się stosowanie u kobiet ciężarnych żelaza w dawce 30 mg i kwasu foliowego w dawce 400–500 µg na dobę. Jeśli kobieta w ciąży choruje na anemię z powodu braku żelaza, zaleca się stosowanie żelaza dwuwartościowego w dawce 200–250 mg na dobę.

Jak już wspomniano, zapasy żelaza u donoszonych niemowląt maleją w 3 miesiącu życia, a w 5–8 miesiącach znikają całkowicie. Dlatego dla niemowlęcia w wieku 5–6 miesięcy mleka matki nie wystarcza, aby w jego organizmie utrzymać dodatni bilans żelaza, ponieważ 1 l mleka matki zawiera tylko 0,5 mg żelaza. Z mleka matki przyswajane jest 40–50 proc. żelaza, dlatego dziecko karmione piersią przyswaja go w ilości 0,25 mg w ciągu doby. Wiedząc, że donoszone niemowlę w wieku od 4 miesięcy potrzebuje żelaza w dawce 1 mg/kg na dobę, musiałoby ono wypić w ciągu doby 4 l mleka matki, a to jest nierealne. Dlatego w ramach profilaktyki karmionym piersią i normalnie donoszonym niemowlęciom należy podawać preparaty żelaza od 4 miesiąca życia (preparaty żelaza powinny być podawane z przerwami do 3 roku życia) w dawce 1 mg żelaza elementarnego na kilogram masy ciała (ale nie większej niż 15 mg na dobę).

Zapasy żelaza u niedonoszonych niemowląt całkowicie znikają po osiągnięciu wieku 3 miesięcy, więc w celach profilaktycznych należy im podawać preparaty żelaza w wieku od 2 miesięcy do jednego roku, w dobowej dawce 2 mg żelaza elementarnego na kilogram masy ciała. W wieku od 1 roku do 3 lat podaje im się preparaty w taki sam sposób jak dla donoszonych niemowląt.

Mieszanki mleczne dostosowane dla sztucznie karmionych niemowląt zawierają 5–14 mg żelaza elementarnego na litr. Należy koniecznie wziąć to pod uwagę przy obliczaniu zastosowanej całkowitej dawki profilaktycznej dawki żelaza.

Dawka profilaktyczna dla dzieci w wieku od 3 do 10 lat wynosi 10 mg żelaza elementarnego dziennie, 12 mg dla chłopców w wieku 11–18 lat i 15 mg dla dziewcząt w wieku 11–18 lat.

Artykuły

Tryb poziomy jest niedostępny.
Użyj trybu portretowego.